Hoe je tuinvogels kunt helpen tijdens warme zomerdagen

Bij warm weer zoeken merels en mussen de schaduw op en zitten ze met open snavel te hijgen. Zo raken ze warmte kwijt, want zweten kunnen vogels niet. Met water, schaduw en het juiste vogelvoer help je ze de hete dagen door. Hieronder lees je wat werkt en wat je beter laat.

Zet een grote platte schaal met water neer

Op warme dagen drinken vogels veel meer dan anders. Poeltjes en plassen drogen op, en schoon water is dan lastig te vinden. Een grote, platte schaal met een paar centimeter water gebruiken ze om uit te drinken en om in te badderen. Badderen houdt hun veren schoon en koelt ze af. Leg een platte steen in de schaal, dan hebben kleine vogels houvast.

Zet de schaal op een plek met overzicht, zodat vogels een kat zien aankomen, met een struik op een paar meter afstand om naartoe te vluchten. Ververs het water elke dag. Schrob de schaal regelmatig en laat hem daarna helemaal opdrogen in de zon. Zo voorkom je dat ziektes zich via het water verspreiden, zoals het geel bij groenlingen en vinken. Meer over een goede drinkplek lees je in vogelbadjes voor de zomer.

Zorg voor schaduw en schuilplekken

Vogels rusten op het heetst van de dag in dichte struiken, hagen en bomen. Laat een deel van je tuin wat wilder, met hoog gras en een rommelhoek. Daar vinden vogels koelte en een plek om te schuilen. Een tuin met alleen tegels wordt in de zon snel een bakplaat.

Mussen nemen bij warm weer ook graag een stofbad. Een zonnig hoekje met droog, los zand gebruiken ze om hun veren te poetsen en van parasieten af te komen.

Houd een stukje grond vochtig

In een droge zomer zakken regenwormen diep de grond in. Merels en lijsters vinden dan minder voedsel. Houd je een klein stuk gazon of border licht vochtig, dan komen de wormen makkelijker naar boven. Doe dat aan het eind van de dag en houd je aan oproepen om water te besparen als die in jouw regio gelden.

Geef eiwitrijk voer

In de zomer brengen veel vogels jongen groot en krijgen ze nieuwe veren. Voor allebei hebben ze eiwit nodig. De meeste soorten zoeken zelf rupsen, andere insecten en regenwormen. In een hete, droge periode vinden ze daar minder van. Dan helpen gedroogde meelwormen als aanvulling. Laat ze even in water weken, dan krijgen de vogels er meteen wat vocht bij. Geef kleine hoeveelheden en haal wat over is ‘s avonds weg.

Sappig fruit, zoals bessen, stukjes appel of watermeloen, eten merels en spreeuwen graag. Ook daarvan haal je de resten aan het eind van de dag weg. Geef geen brood: het bevat zout en is geen volwaardig voer voor vogels.

Vet wordt in de zon zacht. Zacht vet plakt aan de veren en tast hun isolatie aan. Haal vetbollen en vogelpindakaas bij grote hitte daarom weg en hang ze terug als het koeler wordt, bijvoorbeeld in een pindakaaspothouder met beschermkap. Wat je in de zomer nog meer kunt geven, lees je in vogelvoer in de zomer.

Plant voor insecten en rupsen

Bloeiende planten trekken bijen, hommels, vlinders en andere insecten. Die insecten zijn weer voer voor vogels en hun jongen. Zomerbloeiers als lavendel, zonnehoed, ijzerhard en marjolein geven nectar aan volwassen insecten. Rupsen hebben geschikte waardplanten nodig. Kies bij voorkeur inheemse soorten, zoals brandnetel, inheemse grassen en struiken als sleedoorn en wilg. Struiken met bessen, zoals vlier en lijsterbes, geven later in het jaar ook nog voer.

Hang nestkastjes uit de middagzon

In een nestkastje in de volle zon kan het voor jongen gevaarlijk warm worden. Hang een nieuwe nestkast op een plek die ‘s middags in de schaduw ligt, met de opening naar het noorden of oosten. Zit er al een nest in, verplaats de kast dan niet en laat hem met rust tot de jongen zijn uitgevlogen.

Gebruik geen bestrijdingsmiddelen

Gif tegen bladluis of rupsen doodt precies het voer dat vogels nodig hebben. Laat koolmezen en mussen de bladluizen opeten. Zo blijft er meer natuurlijk voedsel in je tuin.

Maai en snoei niet op het heetst van de dag

Een grasmaaier of heggenschaar jaagt vogels op uit hun schuilplek, net op het moment dat ze rust nodig hebben. Werk in de tuin liever ‘s ochtends vroeg of in de avond. Kijk voor je een haag snoeit of er vogels in nestelen. Zie je een nest, stel het snoeien dan uit tot de jongen zijn uitgevlogen.

Herken een vogel die hulp nodig heeft

Hijgen met open snavel en de vleugels een stukje van het lijf houden is normaal gedrag bij warm weer. Een jonge vogel met veren die net uit het nest is, zit vaak op de grond en vliegt nog slecht. Zit hij veilig, laat hem dan zitten: de ouders voeren hem nog. Dreigt er gevaar, zet hem dan vlakbij in een struik. Een kaal of gewond jong heeft wel hulp nodig. Zit een vogel suf en met opgezette veren stil, en reageert hij nauwelijks als je dichtbij komt, bel dan bij twijfel een vogelopvang bij jou in de buurt.

Schoon water, schaduw en een groene tuin met insecten: daarmee help je tuinvogels het meest door een hete zomer. Begin met de waterschaal. Die maakt op een warme dag het grootste verschil.